← กลับไปข่าวสารและโปรโมชัน
บทความโดย Come on Optic

ใส่แว่นแล้วเวียนหัวทั้งที่ค่าสายตาตรง? แว่นสำเร็จรูปต่างจากแว่นตัดตรงไหน

แว่นอันเก่าเขียนว่า -2.00 ใส่แล้วชัด สบายตา อันใหม่ก็เขียน -2.00 เหมือนกัน แต่พอใส่จริงกลับรู้สึกไม่เหมือนเดิม บางคนมึน เวียนหัว หรือรู้สึกว่าภาพดูแปลก ๆ ทั้งที่ตัวเลขตรงกันทุกอย่าง เรื่องนี้เจอบ่อยมากกับคนที่เคยซื้อแว่นสำเร็จรูปมาใส่ คำตอบสั้น ๆ คือค่าสายตาเป็นแค่ส่วนหนึ่งของแว่นเท่านั้น ยังมีอีกหลายอย่างที่ต้องตรงกับดวงตาของคนใส่ด้วย

แว่นหนึ่งอันมีมากกว่าตัวเลข -2.00

เวลาพูดถึงค่าสายตา หลายคนคิดว่ารู้ว่าสั้น -2.00 ก็หยิบเลนส์ -2.00 มาใส่ได้เลย แต่ตอนทำแว่นจริงยังต้องใช้ข้อมูลอีกชุดหนึ่ง

  • ค่าสายตาของตาขวาและตาซ้าย ซึ่งมักไม่เท่ากัน
  • สายตาเอียง และแกนของสายตาเอียง
  • ระยะห่างระหว่างรูม่านตา (PD)
  • ตำแหน่งจุดตาบนเลนส์ เทียบกับกรอบที่เลือก
  • ระยะห่างระหว่างเลนส์กับดวงตา
  • รูปทรงและความโค้งของกรอบ
เลนส์กำลังเท่ากันจึงไม่ได้แปลว่าแว่นสองอันจะให้ความรู้สึกตอนมองเหมือนกัน

PD ไม่ตรง คือสาเหตุที่คนมองข้ามบ่อยที่สุด

PD (Pupillary Distance) คือระยะห่างระหว่างรูม่านตาสองข้าง เวลาตัดแว่น ตำแหน่งจุดศูนย์กลางของเลนส์ควรอยู่ตรงกับรูม่านตาพอดี เพราะนั่นคือจุดที่เลนส์ให้ภาพตรงที่สุด

แว่นสำเร็จรูปผลิตด้วย PD มาตรฐานค่าเดียวสำหรับทุกคน ใครที่ PD ห่างจากค่านั้นมาก สายตาจะมองผ่านเลนส์เยื้องจากจุดศูนย์กลางไป กำลังเลนส์ยังเป็น -2.00 เท่าเดิม แต่ตาต้องทำงานปรับชดเชยตลอดเวลาที่ใส่

ยิ่งค่าสายตาสูง ความเยื้องเท่ากันก็ยิ่งรู้สึกได้ชัดขึ้น คนสายตาสั้นน้อย ๆ อาจไม่รู้สึกอะไรเลย ขณะที่คนสายตาสูงเจอความต่างทันทีที่ใส่

ตาสองข้างมักไม่เท่ากัน

คนส่วนใหญ่มีค่าสายตาสองข้างไม่เท่ากัน เช่น ขวา -1.50 ซ้าย -2.00 แต่แว่นสำเร็จรูปให้กำลังเลนส์เท่ากันทั้งคู่ ใส่แล้วอาจรู้สึกว่า "ก็ชัดนะ" เพราะตาข้างที่ได้ค่าตรงกว่าทำงานหนักขึ้นมาชดเชย

ถ้าสองข้างต่างกันมาก บางคนจะรู้สึกล้า ปวดหัว หรือกะระยะไม่ถนัด เรื่องนี้เราเขียนละเอียดไว้แล้วในบทความ "โรคตาขี้เกียจ (Lazy Eye) คืออะไร" หัวข้อว่าด้วยค่าสายตาสองข้างต่างกัน อ่านต่อได้ในหน้าข่าวสารและบทความ

สายตาเอียงมีทั้งกำลังและทิศทาง

สายตาเอียงไม่ได้มีแค่ตัวเลขกำลัง แต่มีแกนกำกับด้วยว่าต้องวางกำลังนั้นไปในทิศไหน ค่าสายตาเต็ม ๆ จึงหน้าตาประมาณนี้

-2.00 -0.75 x 180

ตัวเลขสามชุดนี้ทำหน้าที่ต่างกัน และแกนต้องวางให้ตรงองศา ถ้าวางผิดไปแม้ไม่มาก ภาพจะดูไม่คมเท่าที่ควร

เพราะแบบนี้ คนสองคนที่บอกเหมือนกันว่า "สายตาสั้นประมาณ -2.00" จึงอาจมีค่าสายตาที่ต่างกันคนละเรื่อง

เปลี่ยนกรอบ ตำแหน่งเลนส์ก็เปลี่ยนตาม

ข้อนี้คนมองข้ามมากที่สุด เพราะดูเหมือนไม่เกี่ยวกับสายตาเลย

ลองนึกภาพแว่นสองอันที่ใช้เลนส์กำลังเท่ากันเป๊ะ อันหนึ่งกรอบเล็ก อีกอันกรอบใหญ่ หรืออันหนึ่งนั่งบนจมูกสูงกว่า ตำแหน่งของเลนส์เทียบกับตาก็ไม่เหมือนกันแล้ว

  • กรอบใหญ่ทำให้จุดศูนย์เลนส์อยู่สูงหรือต่ำกว่าระดับตา ถ้าไม่ได้ปรับตำแหน่งให้
  • แว่นที่นั่งห่างจากหน้ามากขึ้น กำลังเลนส์ที่ตารับจริงจะเปลี่ยนไปเล็กน้อย
  • กรอบทรงโค้งให้ภาพริมขอบต่างจากกรอบแบน — กรอบสปอร์ตฝั่งที่ทำมาสำหรับใส่เลนส์สายตาจะออกแบบความโค้งมารองรับอยู่แล้ว แต่ถ้าเป็นทรงกันแดดต้องดูเป็นเคสไป
นี่คือเหตุผลที่เอาเลนส์เดิมไปใส่กรอบใหม่แล้วรู้สึกไม่เหมือนเดิม ทั้งที่ค่าสายตาไม่ได้เปลี่ยนเลย

แล้วแว่นสำเร็จรูปใช้ไม่ได้เลยหรือ?

ใช้ได้ครับ ไม่ได้แปลว่าแย่เสมอไป

ถ้าค่าสายตาสองข้างใกล้เคียงกัน ไม่มีสายตาเอียงมาก และ PD บังเอิญใกล้เคียงกับค่ามาตรฐานที่แว่นอันนั้นใช้ ก็มีโอกาสที่ใส่แล้วสบายและมองเห็นได้ดีจริง

ปัญหาคือดูจากตัวเลขบนแว่นอย่างเดียวไม่มีทางรู้ว่ามันตรงกับตาเราแค่ไหน ต้องลองใส่แล้วสังเกตเอา

แว่นสำเร็จรูปแว่นตัดเฉพาะบุคคล
ค่าสายตาสองข้างเท่ากันทั้งคู่แยกตามตาแต่ละข้าง
สายตาเอียงส่วนใหญ่ไม่มีให้ใส่ได้ทั้งกำลังและแกน
PDค่ามาตรฐานค่าเดียววัดจากตาของคนใส่
จุดตาบนเลนส์ตายตัวตามกรอบทำจุดให้ตรงตาในกรอบที่เลือก
เหมาะกับสายตาไม่ซับซ้อน ใช้ชั่วคราวใส่ประจำ สายตาสูง หรือมีเอียง

สัญญาณว่าแว่นที่ใส่อยู่ไม่เข้ากับตา

ถ้าใส่แล้วเจออาการเหล่านี้ อย่าเพิ่งฝืนใส่ต่อเพียงเพราะตัวเลขบนแว่นตรงกับค่าสายตา

  • มองไม่คมเท่าที่ควร ทั้งที่บอกว่าค่าตรง
  • ปวดหัวหรือมึนหลังใส่ได้สักพัก
  • ต้องหรี่ตาช่วยอยู่เรื่อย ๆ
  • ภาพดูไม่เป็นธรรมชาติ หรือกะระยะพลาด
  • ใส่ได้ไม่นานก็อยากถอด
อาการพวกนี้บางครั้งดีขึ้นเองใน 2-3 วันเพราะสมองกำลังปรับตัว แต่ถ้าผ่านไปเป็นสัปดาห์แล้วยังเป็นอยู่ ควรให้คนวัดตรวจดูว่าปัญหาอยู่ตรงไหน

ที่ Come on Optic วัดอะไรให้บ้าง

ตรวจสายตาที่ร้านฟรี ไม่ต้องนัด และสิ่งที่วัดไม่ได้มีแค่ค่าสายตา

  • ค่าสายตาแยกทีละข้าง รวมสายตาเอียงและแกน
  • PD ของคนใส่จริง ไม่ใช่ค่ามาตรฐาน
  • จุดตา — ทำจุดบนเลนส์ให้ตรงกับตำแหน่งตาในกรอบที่เลือกไว้จริง ๆ
  • ถ้าเป็นเลนส์โปรเกรสซีฟจะวัดความสูงของจุดตาเพิ่มด้วย เพราะเลนส์แบบนั้นแบ่งระยะมองตามแนวตั้ง
  • แนะนำทรงกรอบให้เข้ากับค่าสายตา — สายตาสูงเลือกกรอบเล็กลงหน่อย เลนส์จะออกมาบางและเบากว่า
  • ถ้าเลือกกรอบไร้ขอบหรือแบบเซาะร่อง จะแนะนำเลนส์ย่อบางที่วัสดุเหนียวพอ เพราะเลนส์ต้องถูกเจาะหรือเซาะร่องเพื่อยึดกับกรอบ
ค่าที่วัดไว้ถูกเก็บในระบบของร้าน สมาชิกที่ผูกบัญชี LINE ไว้เปิดดูค่าสายตาและ PD ย้อนหลังได้ตลอดเวลา ไม่ต้องจำเอง และไม่ต้องวัดใหม่ทุกครั้งที่อยากรู้

คำถามที่พบบ่อย

แว่นสำเร็จรูปใช้แทนแว่นตัดได้ไหม?

ได้ในบางกรณี โดยเฉพาะคนที่ค่าสายตาสองข้างใกล้เคียงกันและไม่มีสายตาเอียงที่ซับซ้อน แต่ควรลองใส่แล้วสังเกตอาการจริงก่อน อย่าดูแค่ตัวเลขบนแว่น

ทำไมแว่นสำเร็จรูปใส่แล้วเวียนหัว?

เกิดได้จากหลายอย่าง เช่น PD ไม่ตรงกับของเรา กำลังเลนส์สองข้างเท่ากันทั้งที่ตาจริงไม่เท่า หรือมีสายตาเอียงที่แว่นอันนั้นไม่ได้แก้ให้ ถ้าเป็นต่อเนื่องเกินสัปดาห์ควรให้ตรวจดู

ค่าสายตาเท่าเดิม แต่เปลี่ยนกรอบแล้วรู้สึกต่าง เป็นเพราะอะไร?

เพราะขนาด ทรง ความโค้ง ความเอียง และระยะห่างของเลนส์จากดวงตาเปลี่ยนไปตามกรอบ ตำแหน่งที่สายตามองผ่านเลนส์จึงไม่เหมือนเดิม แม้กำลังเลนส์จะเท่ากัน

ถ้าสายตาเท่ากันทั้งสองข้าง ใช้แว่นสำเร็จรูปได้เลยไหม?

ไม่เสมอไป เพราะยังมี PD และตำแหน่งจุดตาที่ต้องตรงด้วย ถ้าใส่แล้วสบายตาก็ใช้ได้ แต่ถ้ารู้สึกผิดปกติควรตรวจเพิ่ม

ร้านวัด PD ให้ไหม เสียเงินเพิ่มหรือเปล่า?

วัดให้ครับ รวมอยู่ในการตรวจสายตาที่ฟรีอยู่แล้ว ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม และไม่จำเป็นต้องตัดแว่นต่อ

เอาแว่นเก่ามาให้ดูได้ไหมว่าทำไมใส่แล้วไม่สบาย?

ได้เลยครับ นำแว่นเข้ามาที่ร้าน ทีมงานจะวัดค่าจากแว่นอันเดิมเทียบกับค่าสายตาจริง จะได้รู้ว่าปัญหาอยู่ที่ค่าสายตา ตำแหน่งเลนส์ หรือตัวกรอบ

ค่าสายตาเท่ากันไม่ได้แปลว่าแว่นจะใส่แล้วเหมือนกัน เพราะยังมีค่าสายตาแต่ละข้าง สายตาเอียง PD ตำแหน่งจุดตา และกรอบที่เลือกเข้ามาเกี่ยวข้องทั้งหมด แว่นสำเร็จรูปใช้ได้ในบางกรณีจริง แต่ถ้าใส่แล้วไม่สบายตาหรือมองไม่ชัด การตรวจหาสาเหตุจะตรงกว่าการเปลี่ยนแว่นไปเรื่อย ๆ แล้วหวังว่าอันหน้าจะดีขึ้น แว่นที่ดีไม่ใช่แค่เลนส์ที่ตัวเลขถูก แต่คือแว่นที่เข้ากับดวงตาและการใช้งานของคนใส่
ดูค่าสายตาย้อนหลังของคุณ 👉
C
บทความโดย Come on Optic
ร้านแว่นตา 5 สาขา (ขอนแก่น · ชลบุรี) ให้คำแนะนำเรื่องแว่นและเลนส์ พร้อมตรวจวัดสายตาและตัดแว่นอัปเดตล่าสุด 27 สิงหาคม 2569
แชร์บทความนี้FacebookLINE

ก่อนซื้อแว่นสายตา

ตรวจสายตาฟรี
ก่อนได้เลย

LINE: @comeonopticสอบถาม / นัดหมาย ได้เลย
มินิเกมทดสอบสายตาเล่นสนุกๆ ระหว่างรอ 👀
👀